Gisteren (5 januari) berichtten de media dat de overheid sinds het begin van de winter reeds 35.000 ton strooizout op de Vlaamse wegen heeft gestrooid. Een goede zaak, want zo blijft de hinder veroorzaakt door ijzel en sneeuwval voor veel weggebruikers beperkt. Niet zo voor de voetgangers: die blijven letterlijk in de kou staan.

Voetgangers in de kou.

Ouderen of minder mobiele mensen durven zelfs niet meer buiten te komen omdat trottoirs er vaak gevaarlijk en spekglad bij liggen. Het tv-programma Man Bijt Hond besteedde maandag een rubriek aan het probleem, waarbij treffend in beeld werd gebracht welke moeilijkheden voetgangers ondervinden om zich veilig te verplaatsen. Glij- en valpartijen behoren bij de huidige weersomstandigheden tot de orde van de dag. En aangezien een langere vorstperiode is voorspeld, is het probleem niet meteen van de baan.
De meeste gemeenten leggen via het politiereglement de verantwoordelijkheid voor het (sneeuw)vrij houden van het trottoir immers bij de 'aangelanden', de bewoners van de aanpalende (gelijkvloerse) woningen. En daar wringt het schoentje. Om als burger de voetpaden na elke sneeuwval opnieuw vrij te maken, zijn er maar weinig mogelijkheden: een (sneeuw)schop of strooizout. Sneeuw scheppen is arbeidsintensief en wanneer er regelmatig sneeuw valt ook ontmoedigend. Bovendien is niet iedereen in staat deze fysieke arbeid uit te voeren. Strooizout is een gemakkelijker en bovendien veel efficiënter alternatief. Dat zout moet de plichtsbewuste burger evenwel zelf gaan halen in de handel. En net door de grote vraag naar strooizout door de overheid, komt de distributie via de detailhandel in het gedrang , zo meldt het VRT journaal (dinsdag 5 januari).

Oproep aan gemeenten: gratis strooizout voor burgers! 

De Voetgangersbeweging vindt het onaanvaardbaar dat de overheid het vrij houden van voetpaden aan burgers overlaat en hen tegelijk de middelen ontneemt om deze plicht naar behoren te vervullen. Recent werd de organisatie op de hoogte gebracht van gevaarlijke situaties op voetpaden, die tot valpartijen met ernstige verwondingen leidden. In Deurne liep een bejaarde man een bekkenbreuk op nadat hij op het trottoir was uitgegleden over een ijsplek.
Daarom roept de Voetgangersbeweging alle Vlaamse gemeentebesturen op om gratis strooizout ter beschikking te stellen van hun inwoners.
Er zijn meerdere scenario's denkbaar. Huis-aan-huis levering van pakketjes strooizout is allicht niet de meest voor de hand liggende oplossing. Daarom denkt de Voetgangersbeweging aan depots op wijkniveau of gratis verdeling via grootwarenhuizen en buurtwinkels. Ook kunnen kleine containers met strooizout, zoals de NMBS gebruikt op spoorwegperrons, op straathoeken worden geplaatst.
De overheid vraagt aan de burgers om mee zorg te dragen voor het openbaar domein, maar stelt hier geen enkele wederdienst tegenover. Integendeel: de burger moet zich zelf maar de kosten en moeite getroosten. Wanneer gemeentebesturen de middelen ter beschikking stellen, is het voor burgers een stuk eenvoudiger om hun verantwoordelijkheid op te nemen.
Sneeuwvrije wegen? Ja, maar dan wel voor elke weggebruiker!

De Voetgangersbeweging steunde eerder ook het voorstel van OpenVLD om het systeem van dienstencheques in te schakelen voor sneeuwruimers.

Tom Dhollander

06/01/2010